00:00:07
Arctische grondeekhoorns houden elk jaar een winterslaap
van wel zeven maanden.00:00:13
00:00:16
Een winterslaap is niet te vergelijken met een gewone slaap.00:00:22
00:00:23
Tijdens de slaap herstellen de hersenen zich.00:00:26
00:00:26
Maar een winterslaap lijkt juist heel schadelijk voor het brein te zijn.00:00:31
00:00:31
Als de eekhoorn aan z’n winterslaap begint,
worden z’n ademhaling en hartslag heel traag...00:00:38
00:00:38
en z’n lichaamstemperatuur zakt tot net onder het vriespunt.00:00:42
00:00:42
Ook z’n bloedsomloop wordt heel traag, waardoor z’n brein
nauwelijks nog zuurstof en voedingsstoffen krijgt.00:00:49
00:00:49
Na verloop van tijd verschrompelen hersencellen
die neuronen worden genoemd...00:00:54
00:00:54
en de duizenden of zelfs miljoenen verbindingen
die z’n geheugen vormen, lijken verloren te gaan.00:01:01
00:01:02
Eiwitten klonteren samen aan de neuronen,
wat het geheugenverlies versnelt.00:01:07
00:01:08
In sommige opzichten lijkt z’n brein
op de hersenen van een alzheimerpatiënt.00:01:13
00:01:15
Dan gebeurt er iets heel bijzonders.00:01:17
00:01:19
Na twee weken begint de eekhoorn hevig te rillen
totdat z’n lijfje de normale temperatuur heeft bereikt...00:01:26
00:01:26
en die houdt hij tot wel 15 uur vast.00:01:30
00:01:30
Z’n brein gebruikt die periode om de samengeklonterde eiwitten
op te ruimen en de verschrompelde neuronen te herstellen.00:01:38
00:01:38
In zo’n twee uur tijd herstellen de hersenen zich volledig.00:01:42
00:01:42
Dat proces wordt tijdens de zeven maanden
van zijn winterslaap steeds herhaald:00:01:47
00:01:47
z’n brein krijgt nauwelijks voedingsstoffen en zuurstof
en elke twee weken herstelt het zich.00:01:55
00:01:57
Dan wordt hij in de lente wakker zonder hersenschade.00:02:03
00:02:04
En dat is nog niet alles.00:02:06
00:02:06
Wetenschappers denken dat de oude verbindingen
tussen de neuronen...00:02:10
00:02:10
op de een of andere manier zijn gemarkeerd
om zich snel te kunnen herstellen.00:02:14
00:02:15
De eekhoorn krijgt dus niet alleen z’n hersenfuncties terug,
maar nog bijzonderder: z’n geheugen.00:02:21
00:02:22
Onderzoekers hopen dat meer inzicht in dit proces
een hulp zal zijn...00:02:27
00:02:27
bij het ontwikkelen van behandelingen
voor hersenaandoeningen bij mensen.00:02:31
00:02:31
Wat denkt u?00:02:33
00:02:33
Is het herstellend vermogen van het brein
van de Arctische grondeekhoorn door evolutie ontstaan?00:02:39
00:02:39
Of is het ontworpen?00:02:42
Is het ontworpen? De hersenen van de Arctische grondeekhoorn
-
Is het ontworpen? De hersenen van de Arctische grondeekhoorn
Arctische grondeekhoorns houden elk jaar een winterslaap
van wel zeven maanden.
Een winterslaap is niet te vergelijken met een gewone slaap.
Tijdens de slaap herstellen de hersenen zich.
Maar een winterslaap lijkt juist heel schadelijk voor het brein te zijn.
Als de eekhoorn aan z’n winterslaap begint,
worden z’n ademhaling en hartslag heel traag...
en z’n lichaamstemperatuur zakt tot net onder het vriespunt.
Ook z’n bloedsomloop wordt heel traag, waardoor z’n brein
nauwelijks nog zuurstof en voedingsstoffen krijgt.
Na verloop van tijd verschrompelen hersencellen
die neuronen worden genoemd...
en de duizenden of zelfs miljoenen verbindingen
die z’n geheugen vormen, lijken verloren te gaan.
Eiwitten klonteren samen aan de neuronen,
wat het geheugenverlies versnelt.
In sommige opzichten lijkt z’n brein
op de hersenen van een alzheimerpatiënt.
Dan gebeurt er iets heel bijzonders.
Na twee weken begint de eekhoorn hevig te rillen
totdat z’n lijfje de normale temperatuur heeft bereikt...
en die houdt hij tot wel 15 uur vast.
Z’n brein gebruikt die periode om de samengeklonterde eiwitten
op te ruimen en de verschrompelde neuronen te herstellen.
In zo’n twee uur tijd herstellen de hersenen zich volledig.
Dat proces wordt tijdens de zeven maanden
van zijn winterslaap steeds herhaald:
z’n brein krijgt nauwelijks voedingsstoffen en zuurstof
en elke twee weken herstelt het zich.
Dan wordt hij in de lente wakker zonder hersenschade.
En dat is nog niet alles.
Wetenschappers denken dat de oude verbindingen
tussen de neuronen...
op de een of andere manier zijn gemarkeerd
om zich snel te kunnen herstellen.
De eekhoorn krijgt dus niet alleen z’n hersenfuncties terug,
maar nog bijzonderder: z’n geheugen.
Onderzoekers hopen dat meer inzicht in dit proces
een hulp zal zijn...
bij het ontwikkelen van behandelingen
voor hersenaandoeningen bij mensen.
Wat denkt u?
Is het herstellend vermogen van het brein
van de Arctische grondeekhoorn door evolutie ontstaan?
Of is het ontworpen?
-