00:00:12
Η ενέργεια είναι απαραίτητη για τη ζωή στη γη.00:00:16
00:00:18
Οι ζωντανοί οργανισμοί πρέπει να αποκτούν ενέργεια00:00:22
00:00:22
και να τη διαχειρίζονται σωστά.00:00:24
00:00:26
Με αυτόν τον τρόπο,00:00:28
00:00:28
μπορούν να ζουν σε ακραίες καιρικές συνθήκες,00:00:30
00:00:30
να κινούνται με ταχύτητα00:00:32
00:00:32
και να διανύουν τεράστιες αποστάσεις.00:00:36
00:00:39
Το περιπλανώμενο άλμπατρος00:00:42
00:00:42
πετάει χιλιάδες χιλιόμετρα για να βρει τροφή00:00:45
00:00:45
και μπορεί να μείνει στον αέρα μέρες ολόκληρες,00:00:49
00:00:49
κουνώντας ελάχιστα τα φτερά του.00:00:51
00:00:52
Πώς τα καταφέρνει;00:00:53
00:00:54
Με τον άνεμο για όχημά του,00:00:56
00:00:56
κάνει επαναλαμβανόμενους ελιγμούς,00:00:58
00:00:58
βουτάει προς το νερό, στρίβει και ανεβαίνει ξανά.00:01:02
00:01:04
Αυτή η αποτελεσματική χρήση της ενέργειας του ανέμου00:01:08
00:01:08
λέγεται δυναμική πτήση.00:01:11
00:01:13
Το άλμπατρος έχει άνοιγμα φτερών γύρω στα τριάμισι μέτρα,00:01:18
00:01:18
μεγαλύτερο από κάθε άλλο πουλί.00:01:21
00:01:22
Έχει έναν ειδικό τένοντα σε κάθε ώμο00:01:26
00:01:26
που του επιτρέπει να κλειδώνει τα φτερά του00:01:28
00:01:28
σε μια συγκεκριμένη θέση,00:01:30
00:01:30
σαν τα σταθερά φτερά του αεροπλάνου.00:01:33
00:01:33
Χάρη σε αυτό,00:01:35
00:01:35
δεν κουράζεται να κρατάει ανοιχτά τα μεγάλα φτερά του,00:01:39
00:01:39
και με αυτόν τον τρόπο00:01:40
00:01:40
μπορεί να συνεχίζει την πορεία του για όσο χρειαστεί.00:01:44
00:01:48
Άλλα πουλιά εξοικονομούν προσεκτικά ενέργεια00:01:52
00:01:52
για να παραμένουν ζεστά σε κρύες συνθήκες.00:01:55
00:01:56
Στέκονται και περπατούν στον πάγο00:01:58
00:01:58
για μεγάλα διαστήματα χωρίς να παγώνουν.00:02:01
00:02:01
Πώς τα καταφέρνουν;00:02:03
00:02:04
Καθώς κυκλοφορεί το αίμα τους,00:02:06
00:02:06
η ενέργεια μεταφέρεται μέσω μιας διαδικασίας00:02:09
00:02:09
που λέγεται εναλλαγή θερμότητας με αντιρροή.00:02:12
00:02:12
Αν ένα ζεστό υγρό00:02:14
00:02:14
ρέει προς την ίδια κατεύθυνση δίπλα σε ένα κρύο υγρό,00:02:18
00:02:18
τότε, στην καλύτερη περίπτωση,
μεταδίδεται μόνο το 50% της θερμότητας.00:02:23
00:02:24
Αν όμως τα υγρά ρέουν προς αντίθετες κατευθύνσεις,00:02:27
00:02:27
τότε μεταδίδεται σχεδόν όλη η θερμότητα.00:02:31
00:02:31
Έτσι λειτουργούν οι φλέβες και οι αρτηρίες00:02:34
00:02:34
που έχουν στα πόδια τους οι γλάροι,00:02:36
00:02:36
οι χήνες και οι πιγκουίνοι.00:02:38
00:02:38
Αυτό το πολύ αποδοτικό σύστημα00:02:41
00:02:41
διατηρεί τη θερμοκρασία του σώματος,00:02:44
00:02:44
ενώ αφήνει στα πόδια ακριβώς όση θερμότητα χρειάζονται00:02:48
00:02:48
για να μην παγώσουν.00:02:50
00:02:51
Αλλά τι κάνουν ζώα που αντιμετωπίζουν
τις ακριβώς αντίθετες συνθήκες;00:02:56
00:02:56
Τι γίνεται όταν πρέπει να αποβάλουν
ενέργεια αντί να τη διατηρήσουν;00:03:01
00:03:01
Το ασημί μυρμήγκι της ερήμου Σαχάρας00:03:04
00:03:04
ζει σε ένα από τα πιο ζεστά μέρη του πλανήτη.00:03:08
00:03:09
Ψάχνει για τροφή όταν η θερμοκρασία στο έδαφος της ερήμου00:03:13
00:03:13
φτάνει μέχρι και τους 70 βαθμούς Κελσίου.00:03:16
00:03:19
Για να επιβιώσει, ανακλά και απελευθερώνει ενέργεια.00:03:24
00:03:24
Το μυστικό του βρίσκεται στις τρίχες του.00:03:27
00:03:27
Ενώ μερικά ζώα χάρη στις τρίχες τους διατηρούνται ζεστά,00:03:32
00:03:32
το ασημί μυρμήγκι χάρη στις τρίχες του διατηρείται δροσερό.00:03:36
00:03:37
Πώς τα καταφέρνει;00:03:39
00:03:39
Οι τρίχες του μυρμηγκιού μοιάζουν με τριγωνικούς σωλήνες.00:03:44
00:03:44
Σαν άψογα φτιαγμένα πρίσματα,00:03:46
00:03:46
ανακλούν τις πιο θερμές ακτίνες του ήλιου00:03:50
00:03:50
και διαχέουν τη θερμότητα.00:03:52
00:03:53
Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά τα μυρμήγκια00:03:56
00:03:56
ίσως και να αντέχουν τη ζέστη περισσότερο
από κάθε άλλο ζώο στον πλανήτη.00:04:01
00:04:03
Στον φυσικό κόσμο, τα ζώα αποκτούν,00:04:07
00:04:07
εξοικονομούν και διαχειρίζονται την ενέργεια00:04:10
00:04:10
με εντυπωσιακά αποτελεσματικούς τρόπους.00:04:13
00:04:14
Ποια είναι η άποψή σας;00:04:16
00:04:16
Αποτελεί η ικανότητα των ζώων
να διαχειρίζονται την ενέργεια προϊόν εξέλιξης;00:04:21
00:04:21
Ή μήπως αποτελεί προϊόν σχεδιασμού;00:04:24
Προϊόν Σχεδιασμού; Διαχείριση Ενέργειας στη Φύση
-
Προϊόν Σχεδιασμού; Διαχείριση Ενέργειας στη Φύση
Η ενέργεια είναι απαραίτητη για τη ζωή στη γη.
Οι ζωντανοί οργανισμοί πρέπει να αποκτούν ενέργεια
και να τη διαχειρίζονται σωστά.
Με αυτόν τον τρόπο,
μπορούν να ζουν σε ακραίες καιρικές συνθήκες,
να κινούνται με ταχύτητα
και να διανύουν τεράστιες αποστάσεις.
Το περιπλανώμενο άλμπατρος
πετάει χιλιάδες χιλιόμετρα για να βρει τροφή
και μπορεί να μείνει στον αέρα μέρες ολόκληρες,
κουνώντας ελάχιστα τα φτερά του.
Πώς τα καταφέρνει;
Με τον άνεμο για όχημά του,
κάνει επαναλαμβανόμενους ελιγμούς,
βουτάει προς το νερό, στρίβει και ανεβαίνει ξανά.
Αυτή η αποτελεσματική χρήση της ενέργειας του ανέμου
λέγεται δυναμική πτήση.
Το άλμπατρος έχει άνοιγμα φτερών γύρω στα τριάμισι μέτρα,
μεγαλύτερο από κάθε άλλο πουλί.
Έχει έναν ειδικό τένοντα σε κάθε ώμο
που του επιτρέπει να κλειδώνει τα φτερά του
σε μια συγκεκριμένη θέση,
σαν τα σταθερά φτερά του αεροπλάνου.
Χάρη σε αυτό,
δεν κουράζεται να κρατάει ανοιχτά τα μεγάλα φτερά του,
και με αυτόν τον τρόπο
μπορεί να συνεχίζει την πορεία του για όσο χρειαστεί.
Άλλα πουλιά εξοικονομούν προσεκτικά ενέργεια
για να παραμένουν ζεστά σε κρύες συνθήκες.
Στέκονται και περπατούν στον πάγο
για μεγάλα διαστήματα χωρίς να παγώνουν.
Πώς τα καταφέρνουν;
Καθώς κυκλοφορεί το αίμα τους,
η ενέργεια μεταφέρεται μέσω μιας διαδικασίας
που λέγεται εναλλαγή θερμότητας με αντιρροή.
Αν ένα ζεστό υγρό
ρέει προς την ίδια κατεύθυνση δίπλα σε ένα κρύο υγρό,
τότε, στην καλύτερη περίπτωση,
μεταδίδεται μόνο το 50% της θερμότητας.
Αν όμως τα υγρά ρέουν προς αντίθετες κατευθύνσεις,
τότε μεταδίδεται σχεδόν όλη η θερμότητα.
Έτσι λειτουργούν οι φλέβες και οι αρτηρίες
που έχουν στα πόδια τους οι γλάροι,
οι χήνες και οι πιγκουίνοι.
Αυτό το πολύ αποδοτικό σύστημα
διατηρεί τη θερμοκρασία του σώματος,
ενώ αφήνει στα πόδια ακριβώς όση θερμότητα χρειάζονται
για να μην παγώσουν.
Αλλά τι κάνουν ζώα που αντιμετωπίζουν
τις ακριβώς αντίθετες συνθήκες;
Τι γίνεται όταν πρέπει να αποβάλουν
ενέργεια αντί να τη διατηρήσουν;
Το ασημί μυρμήγκι της ερήμου Σαχάρας
ζει σε ένα από τα πιο ζεστά μέρη του πλανήτη.
Ψάχνει για τροφή όταν η θερμοκρασία στο έδαφος της ερήμου
φτάνει μέχρι και τους 70 βαθμούς Κελσίου.
Για να επιβιώσει, ανακλά και απελευθερώνει ενέργεια.
Το μυστικό του βρίσκεται στις τρίχες του.
Ενώ μερικά ζώα χάρη στις τρίχες τους διατηρούνται ζεστά,
το ασημί μυρμήγκι χάρη στις τρίχες του διατηρείται δροσερό.
Πώς τα καταφέρνει;
Οι τρίχες του μυρμηγκιού μοιάζουν με τριγωνικούς σωλήνες.
Σαν άψογα φτιαγμένα πρίσματα,
ανακλούν τις πιο θερμές ακτίνες του ήλιου
και διαχέουν τη θερμότητα.
Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτά τα μυρμήγκια
ίσως και να αντέχουν τη ζέστη περισσότερο
από κάθε άλλο ζώο στον πλανήτη.
Στον φυσικό κόσμο, τα ζώα αποκτούν,
εξοικονομούν και διαχειρίζονται την ενέργεια
με εντυπωσιακά αποτελεσματικούς τρόπους.
Ποια είναι η άποψή σας;
Αποτελεί η ικανότητα των ζώων
να διαχειρίζονται την ενέργεια προϊόν εξέλιξης;
Ή μήπως αποτελεί προϊόν σχεδιασμού;
-