JW subtitle extractor

Czy to nie zostało zaprojektowane? Zdolność zwierząt do gospodarowania energią

Video Other languages Share text Share link Show times

Bez energii na ziemi
nie byłoby życia.
Organizmy żywe
muszą ją pozyskiwać
i dobrze z niej korzystać.
Dzięki temu mogą żyć
w surowym klimacie,
szybko się poruszać
i pokonywać olbrzymie odległości.
Albatros wędrowny
w poszukiwaniu jedzenia
pokonuje tysiące kilometrów
i całymi dniami może
utrzymywać się w powietrzu,
rzadko poruszając skrzydłami.
Jak to możliwe?
Nad wodą albatros
ciągle kreśli łuki:
obniża wysokość,
zawraca
i ponownie się wznosi.
To wydajne wykorzystanie
energii wiatru
nazywane jest
dynamicznym szybowaniem.
Albatros ma większą
rozpiętość skrzydeł
niż jakikolwiek inny ptak.
Wynosi ona
około 3,5 metra.
Na każdym skrzydle
ma specjalne więzadło,
które blokuje je
w ustalonej pozycji.
Przez to jego skrzydła
stają się sztywne jak w samolocie.
Dzięki temu trzymanie
ciągle rozpostartych skrzydeł
nie męczy albatrosa
i może on latać w ten sposób
właściwie bez końca.
Inne ptaki starannie
oszczędzają energię,
żeby było im ciepło
w niskich temperaturach.
Potrafią przez dłuższy czas
stać na lodzie i po nim chodzić,
i nie zamarznąć.
Dzięki czemu?
Podczas krążenia krwi
w kończynach zachodzi proces
przeciwprądowej wymiany ciepła.
Gdy ciepła ciecz płynie
w tym samym kierunku co zimna,
z jednej do drugiej przenika
najwyżej połowa ciepła.
Ale kiedy płyną
w przeciwnych kierunkach,
ciepło jest przekazywane
niemal w stu procentach.
Na tej zasadzie działają
żyły i tętnice w nogach mew,
gęsi i pingwinów.
Ten bardzo wydajny system
utrzymuje temperaturę ciała ptaka
na odpowiednim poziomie,
a jednocześnie pozostawia
dość ciepła w jego nogach,
co sprawia,
że ptak nie zamarza.
A co ze zwierzętami, które
żyją w bardzo gorących miejscach
i zamiast oszczędzać energię
muszą pozbyć się jej nadmiaru?
Saharyjskie srebrne mrówki
żyją w jednym
z najgorętszych miejsc na ziemi.
Szukają pożywienia nawet wtedy,
kiedy temperatura przy gruncie
sięga 70 stopni Celsjusza.
Żeby przetrwać,
mrówki odbijają
i rozpraszają
energię cieplną.
Jest to możliwe
dzięki ich włoskom.
Niektórym zwierzętom
włosy pomagają zatrzymać ciepło,
ale saharyjskiej srebrnej mrówce
pomagają się nie przegrzać.
Jak to się dzieje?
Włosy mrówki przypominają
maleńkie „rurki” o trójkątnym przekroju.
Jak starannie wykonany pryzmat
odbijają promieniowanie słoneczne
o najwyższej temperaturze
i oddają ciepło.
Zdaniem niektórych naukowców mrówki te
to najbardziej odporne na wysokie
temperatury zwierzęta na naszej planecie.
Jak widać,
zwierzęta korzystają z energii,
pozyskują ją i oszczędzają
w zdumiewająco
wydajny sposób.
Co o tym sądzisz?
Czy zdolność zwierząt
do efektywnego gospodarowania energią
jest wynikiem ewolucji?
A może została zaprojektowana?