00:00:08
Veel dieren zijn vooral
afhankelijk van hun ogen...00:00:11
00:00:12
om de wereld om hen heen waar te nemen.00:00:14
00:00:16
Maar wat als zien niet genoeg is,
of zelfs bijna onmogelijk?00:00:22
00:00:22
Sommige dieren gebruiken echolocatie.00:00:25
00:00:25
Ze gebruiken geluid om waar te nemen...00:00:28
00:00:28
wat ze met hun ogen
misschien niet kunnen zien.00:00:32
00:00:32
De meeste vleermuizen kunnen dit ook.00:00:35
00:00:35
Maar in de lawaaierige, drukke ruimte
waar ze leven is dat nog een hele opgave.00:00:41
00:00:41
Ze moeten voortdurend hun beeld
van de ruimte om zich heen bijstellen.00:00:46
00:00:46
Hoe doen ze dat?00:00:47
00:00:47
Met de snelste spiersamentrekkingen
van alle zoogdieren...00:00:51
00:00:51
zenden ze snelle geluidsstoten uit.00:00:54
00:00:54
Daarna luisterden ze naar de echo’s
en analyseren ze die.00:00:58
00:00:58
De timing van de echo’s helpt ze objecten
heel nauwkeurig te lokaliseren.00:01:04
00:01:04
Sommige vleermuizen
kunnen zelfs details onderscheiden...00:01:07
00:01:07
die minder dan een millimeter uit elkaar liggen.00:01:11
00:01:11
Een vleermuis maakt geluid
met zijn keel of zijn tong...00:01:15
00:01:15
maar het geluid van een potvis
ontstaat diep in zijn enorme kop.00:01:20
00:01:20
Vóór een duik vult hij zijn longen
met lucht...00:01:22
00:01:22
en gebruikt een deel daarvan
om onder water geluiden te produceren...00:01:26
00:01:26
die zijn gemeten op 230 decibel,
luider dan een opstijgende straaljager!00:01:32
00:01:32
De walvis perst lucht door
een paar fonische lippen...00:01:36
00:01:36
waardoor die tegen elkaar
klappen, of klikken.00:01:39
00:01:39
Het geluid gaat in eerste instantie
niet naar voren...00:01:41
00:01:42
maar weerkaatst tegen een luchtzak...00:01:44
00:01:44
en reist achterwaarts door het
spermaceti-orgaan van de walvis.00:01:48
00:01:48
Pas na een tweede weerkaatsing
tegen een andere luchtzak...00:01:51
00:01:51
beweegt het geluid naar voren
door een grote weefselmassa heen.00:01:55
00:01:55
Dit proces bundelt het geluid
tot een smalle straal...00:01:59
00:01:59
die de walvis gebruikt als een soort zoeklicht.00:02:02
00:02:02
Een walvis van 40 ton heeft een lange remweg.00:02:05
00:02:05
De krachtige klikgeluiden helpen hem mogelijk
om niet tegen de oceaanbodem te botsen...00:02:10
00:02:10
en om andere gevaren te vermijden.00:02:13
00:02:13
De dolfijn is nog een diersoort
die op echolocatie vertrouwt.00:02:17
00:02:17
Net als andere tandwalvissen...00:02:19
00:02:19
gebruiken dolfijnen geen uitwendige oren
om echo’s te horen.00:02:23
00:02:23
In plaats daarvan horen ze via hun kaak...00:02:26
00:02:26
waar speciaal vet het geluid rechtstreeks
naar het binnenoor geleidt.00:02:30
00:02:30
Sommige dolfijnen kunnen objecten waarnemen...00:02:33
00:02:33
op meer dan 650 m afstand.00:02:36
00:02:36
In de open zee, in de diepste wateren
en in volledige duisternis... 00:02:41
00:02:41
zijn sommige dieren in staat om
tot op de millimeter nauwkeurig...00:02:45
00:02:45
te zien met geluid.00:02:47
00:02:47
Zou dit verbazingwekkende vermogen
door evolutie zijn ontstaan?00:02:51
Is het ontworpen? Echolocatie
-
Is het ontworpen? Echolocatie
Veel dieren zijn vooral
afhankelijk van hun ogen...
om de wereld om hen heen waar te nemen.
Maar wat als zien niet genoeg is,
of zelfs bijna onmogelijk?
Sommige dieren gebruiken echolocatie.
Ze gebruiken geluid om waar te nemen...
wat ze met hun ogen
misschien niet kunnen zien.
De meeste vleermuizen kunnen dit ook.
Maar in de lawaaierige, drukke ruimte
waar ze leven is dat nog een hele opgave.
Ze moeten voortdurend hun beeld
van de ruimte om zich heen bijstellen.
Hoe doen ze dat?
Met de snelste spiersamentrekkingen
van alle zoogdieren...
zenden ze snelle geluidsstoten uit.
Daarna luisterden ze naar de echo’s
en analyseren ze die.
De timing van de echo’s helpt ze objecten
heel nauwkeurig te lokaliseren.
Sommige vleermuizen
kunnen zelfs details onderscheiden...
die minder dan een millimeter uit elkaar liggen.
Een vleermuis maakt geluid
met zijn keel of zijn tong...
maar het geluid van een potvis
ontstaat diep in zijn enorme kop.
Vóór een duik vult hij zijn longen
met lucht...
en gebruikt een deel daarvan
om onder water geluiden te produceren...
die zijn gemeten op 230 decibel,
luider dan een opstijgende straaljager!
De walvis perst lucht door
een paar fonische lippen...
waardoor die tegen elkaar
klappen, of klikken.
Het geluid gaat in eerste instantie
niet naar voren...
maar weerkaatst tegen een luchtzak...
en reist achterwaarts door het
spermaceti-orgaan van de walvis.
Pas na een tweede weerkaatsing
tegen een andere luchtzak...
beweegt het geluid naar voren
door een grote weefselmassa heen.
Dit proces bundelt het geluid
tot een smalle straal...
die de walvis gebruikt als een soort zoeklicht.
Een walvis van 40 ton heeft een lange remweg.
De krachtige klikgeluiden helpen hem mogelijk
om niet tegen de oceaanbodem te botsen...
en om andere gevaren te vermijden.
De dolfijn is nog een diersoort
die op echolocatie vertrouwt.
Net als andere tandwalvissen...
gebruiken dolfijnen geen uitwendige oren
om echo’s te horen.
In plaats daarvan horen ze via hun kaak...
waar speciaal vet het geluid rechtstreeks
naar het binnenoor geleidt.
Sommige dolfijnen kunnen objecten waarnemen...
op meer dan 650 m afstand.
In de open zee, in de diepste wateren
en in volledige duisternis...
zijn sommige dieren in staat om
tot op de millimeter nauwkeurig...
te zien met geluid.
Zou dit verbazingwekkende vermogen
door evolutie zijn ontstaan?
-