JW subtitle extractor

Nhiều loài động vật
chủ yếu dùng đôi mắt
để biết những điều
xảy ra xung quanh chúng.
Nhưng nói sao
nếu chúng không nhìn thấy rõ
hoặc không thấy được gì cả?
Một số loài động vật dùng
khả năng định vị bằng tiếng vang.
Chúng dùng âm thanh để xác định
những điều mà mắt không thể thấy.
Hầu hết các loài dơi có khả năng này.
Nhưng hẳn rất khó cho chúng
khi sống trong một không gian
chật chội và đông đúc như vậy.
Chúng phải liên tục để ý xung quanh.
Bằng cách nào?
Cơ trong cổ họng và lưỡi của dơi
có thể co bóp rất nhanh,
nhanh nhất trong những loài động vật có vú,
nên chúng có thể phát ra
những âm thanh ngắn và liên tục.
Chúng không chỉ nghe
những tiếng vang dội lại
mà còn có khả năng
phân tích những tiếng vang ấy.
Khoảng thời gian âm thanh vọng lại
giúp chúng xác định chính xác
vị trí của vật thể.
Điều đáng kinh ngạc
là một số loài dơi, như dơi nâu lớn,
có thể phân biệt các vật thể
chỉ cách nhau chưa đến 1 milimét.
Âm thanh của dơi
phát ra từ cổ họng và lưỡi
nhưng âm thanh của cá nhà táng
thì phát ra từ cái đầu khổng lồ của nó.
Trước khi lặn,
nó hít một lượng không khí lớn vào phổi
rồi dùng một phần
để tạo âm thanh dưới nước
lên tới 230 decibel,
lớn hơn cả tiếng máy bay cất cánh.
Nó làm thế bằng cách ép không khí
đi qua một bộ phận kép trong đầu
khiến bộ phận đó tạo ra
những tiếng lách cách hoặc click.
Nhưng thay vì đi thẳng ra ngoài,
trước hết âm thanh được dội vào túi khí thứ nhất
và truyền ngược lại
qua cơ quan chứa dầu trong đầu của nó,
gọi là “spermaceti”.
Sau khi dội vào túi khí thứ hai
thì âm thanh dội ra khỏi cơ thể của nó
qua một khối mô, gọi là “junk”.
Quá trình này tạo ra
một chùm âm thanh hẹp
giống như đèn pha của cá nhà táng.
Loài cá nặng khoảng 40 tấn này
không thể dừng lại đột ngột.
Thế nên những tiếng click có thể
giúp nó tránh va vào đáy đại dương
và mối nguy hiểm khác.
Ở gần mặt nước biển
cũng có loài động vật
có khả năng định vị bằng tiếng vang.
Đó là cá heo.
Giống như các loài cá voi có răng,
cá heo không định vị tiếng vang
bằng tai ngoài nhưng bằng xương hàm.
Bộ phận này có mô mỡ đặc biệt
giúp dẫn truyền âm thanh
đến thẳng tai trong của chúng.
Một số loài cá heo có thể xác định
vật thể cách chúng hơn 650 mét.
Từ mặt nước biển
đến đại dương sâu thẳm
hay ngay cả trong bóng tối,
một số loài động vật có khả năng
“nhìn thấy” bằng âm thanh
với độ chính xác đáng kinh ngạc.
Bạn nghĩ sao?
Khả năng tuyệt vời này
là do tiến hóa
hay là một sự thiết kế?

Một sự thiết kế? Định vị bằng tiếng vang