00:00:01
Калом ёзилишида 40 та киши иштирок этган.00:00:05
00:00:05
Қайси материаллар уларга қўл келган?00:00:08
00:00:08
Каломнинг энг қадимги парчалари00:00:11
00:00:11
қоғоз ишлаб чиқарилишидан 00:00:13
00:00:13
минг йилдан зиёд вақт олдин ёзилган.00:00:15
00:00:16
Масалан, илк қўлёзмалар папирус материалида ёзилган.00:00:21
00:00:22
Папирус саёз сув ўсадиган поялари 00:00:25
00:00:25
тахминан 4,6 метрга етадиган ўсимлик.00:00:29
00:00:29
4000 йил олдин мисрликлар папирусдан қоғозга ўхшаш00:00:34
00:00:34
силлиқ, мустаҳкам ёзув материалини кашф этишган.00:00:38
00:00:39
Ҳатто замонавий мосламалар билан00:00:42
00:00:42
у кўп меҳнатни талаб қилади.00:00:43
00:00:44
Аввал у кесилади, намланади ва уриб эзилади.00:00:49
00:00:51
Кейин устма-уст қўйилиб,00:00:53
00:00:53
бир-бирига бирикиши учун прессланади.00:00:57
00:00:58
Бу нарса қуригандан сўнг00:01:01
00:01:01
фил суяги, силлиқ тош ёки
қобиқ билан сайқаллаштирилади.00:01:06
00:01:06
Натижада у силлиқ ҳолатга келади.00:01:09
00:01:10
Битикни тайёрлаш учун папируснинг алоҳида парчалари00:01:14
00:01:14
бир-бирига ёпиштирилади.00:01:16
00:01:16
Бу туфайли узунлиги 6 метрдан зиёд00:01:19
00:01:19
ўрама пайдо бўлади.00:01:20
00:01:22
Лекин тахминан мил. иккинчи асрда 00:01:25
00:01:25
нусха кўчирувчилар ишни анча осонлаштирадиган00:01:29
00:01:29
кодекслардан фойдаланишни бошлашди.00:01:32
00:01:32
Кодексларда00:01:34
00:01:34
папирус саҳифалари букланган00:01:36
00:01:36
тикилган00:01:38
00:01:38
ва бирлаштирилган.00:01:39
00:01:39
Ҳудди замонавий китоблардек.00:01:41
00:01:42
Бунга қанча вақт кетганини бир ўйлаб кўринг.00:01:46
00:01:46
Ўшанда папирусларда ёзиш учун00:01:49
00:01:49
одамлар нимадан фойдаланишган?00:01:51
00:01:53
Ўша пайтда улар фойдаланган ручкаларни тайёрлаш учун00:01:57
00:01:57
қамишнинг қаттиқ бўлаги олиниб учи кесиларди.00:02:01
00:02:04
Қадимда оммабоп бўлган сиёҳлардан
бири шундай тайёрланган:00:02:09
00:02:09
у қоғозга ёпишиши учун 00:02:12
00:02:12
қора кулни елим билан аралаштириб,00:02:15
00:02:15
устига сув қўшишарди.00:02:17
00:02:22
Папируслар билан боғлиқ муаммо шунда бўлганки,00:02:25
00:02:25
улар тезда чириган.00:02:27
00:02:27
Аммо ҳайратланарлиси шундаки,00:02:30
00:02:30
папирусда ёзилган Муқаддас Китобнинг кўплаб парчалари00:02:34
00:02:34
бугунги кунгача сақланиб қолинган.00:02:36
00:02:37
Мана булар 2000 йилдан зиёд
вақт олдин ёзилган парчалар.00:02:42
00:02:42
Кейинчалик, узоқроқ вақт сақланадиган
материаллардан фойдаланилган.00:02:48
00:02:48
Тўртинчи асрга келиб, пергамент кенг қўлланилган.00:02:52
00:02:52
Одатда у қўй, бузоқ ва эчкиларнинг терисидан тайёрланган.00:02:56
00:02:57
Аввал тер юмшатилиши учун оҳакли сувга ташланарди.00:03:01
00:03:01
Сўнг эса у жундан ва гўштнинг
қолдиқларидан тозаланарди.00:03:06
00:03:09
Бундан сўнг тер каркасга чўзилиб,00:03:12
00:03:12
турли қолдиқлардан масалан, ёғдан тозаланарди.00:03:16
00:03:17
Кейин у қаттиқ ва текис бўлиши учун 00:03:20
00:03:20
янада чўзилган ҳолатда қолдириларди.00:03:23
00:03:24
Сўнг унга оҳак тошнинг кукуни сепиларди00:03:27
00:03:27
ва силлиқ тош билан сайқаллаштириларди.00:03:30
00:03:32
Ҳа, пергаментнинг бир парчасини тайёрлаш учун 00:03:36
00:03:36
анча меҳнат талаб қилинарди.00:03:38
00:03:38
Бугунги кунда00:03:40
00:03:40
пергаментда ёзилган Муқаддас Китобнинг
кўп нусхалари мавжуд.00:03:43
00:03:43
Мана иккитаси.00:03:45
00:03:45
Бошқа бир машҳур нусха 00:03:47
00:03:47
Италиядаги Амиатин кодекси.00:03:50
00:03:50
У 1300 дан зиёд вақт олдин ёзилган.00:03:53
00:03:53
У лотин тилидаги Муқаддас Китобнинг
энг қадимги тўлиқ нусхаси.00:03:58
00:03:58
Баъзи тарихчиларнинг айтишича,
унга 400 дан зиёд ҳайвон териси кетган.00:04:03
00:04:05
Бу нусха жуда оғир,00:04:07
00:04:07
лекин асл нусхаси 00:04:09
00:04:09
ундан ҳам оғирроқ бўлиб, 34 килограммга етади.00:04:13
00:04:15
Каломнинг бир нусхаси учун жуда кўп куч сарфланган.00:04:19
00:04:19
Лекин ҳам папирус, ҳам пергамент00:04:22
00:04:22
вақт ўтиб чириган.00:04:24
00:04:24
Каломи сақланиши учун асрлар мобайнида Яҳова 00:04:28
00:04:28
ундан аниқ нусхалар кўчирилишига ғамхўрлик қилган.00:04:32
00:04:32
Шунинг учун бугунги кунда биз 00:04:35
00:04:35
унинг минглаб нусхаларига эгамиз.00:04:37
00:04:38
Кейинги сафар телефонингизда оятни очганингизда,00:04:42
00:04:42
унинг ортида қанча меҳнат тургани ҳақида ўйланг.00:04:45
00:04:45
Яҳова қадимий материаллар ёрдамида 00:04:48
00:04:48
Каломини бугунги кунгача сақлаб келгани00:04:51
00:04:51
инсонни ҳайратга солади.00:04:53
Худонинг Каломи қандай ёзилган?
-
Худонинг Каломи қандай ёзилган?
Калом ёзилишида 40 та киши иштирок этган.
Қайси материаллар уларга қўл келган?
Каломнинг энг қадимги парчалари
қоғоз ишлаб чиқарилишидан
минг йилдан зиёд вақт олдин ёзилган.
Масалан, илк қўлёзмалар папирус материалида ёзилган.
Папирус саёз сув ўсадиган поялари
тахминан 4,6 метрга етадиган ўсимлик.
4000 йил олдин мисрликлар папирусдан қоғозга ўхшаш
силлиқ, мустаҳкам ёзув материалини кашф этишган.
Ҳатто замонавий мосламалар билан
у кўп меҳнатни талаб қилади.
Аввал у кесилади, намланади ва уриб эзилади.
Кейин устма-уст қўйилиб,
бир-бирига бирикиши учун прессланади.
Бу нарса қуригандан сўнг
фил суяги, силлиқ тош ёки
қобиқ билан сайқаллаштирилади.
Натижада у силлиқ ҳолатга келади.
Битикни тайёрлаш учун папируснинг алоҳида парчалари
бир-бирига ёпиштирилади.
Бу туфайли узунлиги 6 метрдан зиёд
ўрама пайдо бўлади.
Лекин тахминан мил. иккинчи асрда
нусха кўчирувчилар ишни анча осонлаштирадиган
кодекслардан фойдаланишни бошлашди.
Кодексларда
папирус саҳифалари букланган
тикилган
ва бирлаштирилган.
Ҳудди замонавий китоблардек.
Бунга қанча вақт кетганини бир ўйлаб кўринг.
Ўшанда папирусларда ёзиш учун
одамлар нимадан фойдаланишган?
Ўша пайтда улар фойдаланган ручкаларни тайёрлаш учун
қамишнинг қаттиқ бўлаги олиниб учи кесиларди.
Қадимда оммабоп бўлган сиёҳлардан
бири шундай тайёрланган:
у қоғозга ёпишиши учун
қора кулни елим билан аралаштириб,
устига сув қўшишарди.
Папируслар билан боғлиқ муаммо шунда бўлганки,
улар тезда чириган.
Аммо ҳайратланарлиси шундаки,
папирусда ёзилган Муқаддас Китобнинг кўплаб парчалари
бугунги кунгача сақланиб қолинган.
Мана булар 2000 йилдан зиёд
вақт олдин ёзилган парчалар.
Кейинчалик, узоқроқ вақт сақланадиган
материаллардан фойдаланилган.
Тўртинчи асрга келиб, пергамент кенг қўлланилган.
Одатда у қўй, бузоқ ва эчкиларнинг терисидан тайёрланган.
Аввал тер юмшатилиши учун оҳакли сувга ташланарди.
Сўнг эса у жундан ва гўштнинг
қолдиқларидан тозаланарди.
Бундан сўнг тер каркасга чўзилиб,
турли қолдиқлардан масалан, ёғдан тозаланарди.
Кейин у қаттиқ ва текис бўлиши учун
янада чўзилган ҳолатда қолдириларди.
Сўнг унга оҳак тошнинг кукуни сепиларди
ва силлиқ тош билан сайқаллаштириларди.
Ҳа, пергаментнинг бир парчасини тайёрлаш учун
анча меҳнат талаб қилинарди.
Бугунги кунда
пергаментда ёзилган Муқаддас Китобнинг
кўп нусхалари мавжуд.
Мана иккитаси.
Бошқа бир машҳур нусха
Италиядаги Амиатин кодекси.
У 1300 дан зиёд вақт олдин ёзилган.
У лотин тилидаги Муқаддас Китобнинг
энг қадимги тўлиқ нусхаси.
Баъзи тарихчиларнинг айтишича,
унга 400 дан зиёд ҳайвон териси кетган.
Бу нусха жуда оғир,
лекин асл нусхаси
ундан ҳам оғирроқ бўлиб, 34 килограммга етади.
Каломнинг бир нусхаси учун жуда кўп куч сарфланган.
Лекин ҳам папирус, ҳам пергамент
вақт ўтиб чириган.
Каломи сақланиши учун асрлар мобайнида Яҳова
ундан аниқ нусхалар кўчирилишига ғамхўрлик қилган.
Шунинг учун бугунги кунда биз
унинг минглаб нусхаларига эгамиз.
Кейинги сафар телефонингизда оятни очганингизда,
унинг ортида қанча меҳнат тургани ҳақида ўйланг.
Яҳова қадимий материаллар ёрдамида
Каломини бугунги кунгача сақлаб келгани
инсонни ҳайратга солади.
-