JW subtitle extractor

Anh Mark Sanderson: Bảo vệ mình khỏi những thông tin sai lệch (Thi 119:160)

Video Other languages Share text Share link Show times

Câu Kinh Thánh cho năm 2023
là Thi thiên 119:160.
Câu Kinh Thánh ấy nói như sau:
“Toàn bộ lời ngài là chân thật”.
Điều đó thật đúng!
Vì muốn chúng ta nhận được lợi ích
nên Đức Giê-hô-va
đã ban cho chúng ta
Lời chân lý quý báu của ngài.
Lời ấy là tiêu chuẩn tối hậu
để xác định
điều gì là đúng,
điều gì là sai.
Ngày nay, chúng ta đang sống
trong một thời đại
gọi là Thời đại thông tin.
Trước kia, có lẽ chúng ta mất nhiều giờ
hoặc thậm chí là nhiều ngày
để tìm một thông tin nào đó.
Nhưng giờ đây, chúng ta có thể dùng
một công cụ tìm kiếm trên Internet,
và chỉ sau vài phút
hoặc thậm chí trong vài trường hợp,
là chỉ vài giây
thì chúng ta có thể
có được thông tin
mà mình đang tìm kiếm.
Nhưng việc có vô số
thông tin sẵn có
và dễ để tìm kiếm
những thông tin ấy
không có nghĩa là
những thông tin mà
mình tìm được là chính xác
hoặc thông tin đó đáng tin cậy
hay là nó dựa trên sự thật.
Điều thú vị là vào cuối năm 2016,
từ điển Oxford
đã chọn từ “hậu sự thật”
là từ của năm.
Vậy từ “hậu sự thật”
có nghĩa là gì?
Từ điển định nghĩa từ này như sau:
“Nó liên quan đến một tình huống
mà người ta dường như dễ chấp nhận
một lập luận dựa trên cảm xúc
và niềm tin của bản thân
thay vì dựa vào sự thật”.
Điều đó có nghĩa gì?
Có nghĩa là người ta
chọn tin vào một điều
dựa trên cảm xúc của họ
hoặc dựa trên niềm tin
của bản thân.
Điều này đồng nghĩa với việc
là người ta rất dễ bị thao túng
bởi những thông tin sai lệch.
Đặc biệt là nếu thông tin ấy
có vẻ phù hợp
với quan điểm cá nhân của người ấy.
Tôi xin đưa ra một ví dụ.
Sau đây là ba tiêu đề.
Anh chị nghĩ tiêu đề nào là đúng?
“Uống ba cốc cà phê mỗi ngày
có thể dẫn đến ung thư dạ dày”.
Đây là tiêu đề thứ hai:
“Thường xuyên uống cà phê
sẽ giúp kéo dài tuổi thọ
và giảm nguy cơ đột quỵ”.
Và tiêu đề thứ ba:
“Một nghiên cứu cho thấy
uống trà thay vì cà phê
sẽ giúp tránh được bệnh tim”.
Vậy, trong những tiêu đề đó
có tiêu đề nào mà anh chị
nghĩ là đúng không?
Điều thú vị là hầu hết mọi người
đều có xu hướng
tin vào tiêu đề phù hợp với
những quan điểm cá nhân của họ.
Vậy nếu anh chị thích uống cà phê,
có lẽ anh chị sẽ
chọn tiêu đề nói rằng
uống cà phê là tốt cho mình.
Và nếu anh chị không thích
uống cà phê
và thậm chí nghĩ rằng nó nguy hiểm
thì có lẽ anh chị sẽ chọn tiêu đề nói rằng
uống cà phê là có hại.
Còn nếu anh chị
là người thích uống trà
hơn là uống cà phê
thì có lẽ anh chị sẽ
chọn tiêu đề cuối cùng.
Vậy, điều nào là đúng?
Không có tiêu đề nào là đúng cả.
Tôi tự bịa ra những tiêu đề đó
để minh họa cho một điểm đơn giản,
đó là rất dễ
để tin vào điều
mà chúng ta muốn tin.
Vậy, Kinh Thánh có thể
giúp ích như thế nào?
Rõ ràng, Kinh Thánh không nói về
mọi vấn đề trong đời sống này.
Nhưng Kinh Thánh đưa ra
những nguyên tắc
để giúp chúng ta
đánh giá thông tin,
nhờ thế chúng ta có thể
phân biệt được
đâu là điều đúng,
đâu là điều sai.
Gần đây, chúng ta có một bài
rất hay trên trang web của mình,
có tựa: “Hãy bảo vệ mình
khỏi thông tin sai lệch”.
Hãy cùng xem xét
vài nguyên tắc Kinh Thánh
được liệt kê trong bài đó.
Nguyên tắc thứ nhất là
Châm ngôn 14:15.
Câu này nói:
“Kẻ ngây ngô tin hết mọi lời,
người khôn khéo cân nhắc từng bước”.
“Cân nhắc từng bước”,
điều này có nghĩa là gì?
Một tài liệu cho biết là
hình ảnh đó muốn nói đến việc
“một người thận trọng,
cảnh giác hoặc tỉnh thức
để không bị đánh lừa
bởi những thông tin sai sự thật”.
Quả là lời khuyên khôn ngoan
từ Lời Đức Chúa Trời!
Ngày nay có rất nhiều
những thông tin sai lệch.
Thực tế có một công nghệ
được gọi là công nghệ Deepfake.
Anh chị đã bao giờ nghe chưa?
Đó là khi người ta dùng
video của một chính trị gia
hoặc một nhân vật nổi tiếng nào đó,
rồi dùng công nghệ này
để cắt ghép và chỉnh sửa
khiến người ấy trông như đang nói điều
mà họ chưa bao giờ nói.
Thật đáng sợ.
Chúng ta phải hết sức cẩn thận
để không chấp nhận
những thông tin một cách hời hợt
mà không kiểm chứng,
đặc biệt là nếu thông tin đó
ủng hộ một quan điểm cá nhân
mà mình đã tin.
Hãy xem nguyên tắc thứ hai.
Đó là nơi 1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:21.
Câu này nói như sau:
“Hãy xem xét mọi điều
để biết chắc có đúng hay không;
hãy giữ chắc những điều tốt lành”.
Vậy, làm thế nào để biết chắc
là một điều có đúng hay không?
Đây là hai câu hỏi mà
chúng ta có thể tự hỏi.
Thứ nhất là:
Những thông tin ấy bắt nguồn từ đâu?
Hãy cẩn thận.
Một trang web trông có vẻ
rất ấn tượng,
được trình bày đẹp mắt
và có một cái tên rất hay
và có vẻ đáng tin,
nhưng những điều ấy không đảm bảo
thông tin trong đó là đúng.
Đây là câu hỏi thứ hai:
Nội dung đó có được cập nhật
và chính xác không?
Hãy để ý đến ngày tháng
mà bài đó được đăng.
Hãy tìm những sự kiện
mà mình có thể kiểm chứng
và những bằng chứng vững chắc
để xem những thông tin
trong đó có đúng hay không.
Nhưng hãy cẩn thận
vì nhiều khi những bằng chứng
được đưa ra
cho một tuyên bố nào đó
chỉ là một danh sách
các trang web khác,
mà tất cả những trang web ấy
đều đang lan truyền
cùng một thông tin sai lệch.
Vậy, hãy thận trọng.
Nói sao về câu nói này:
“Ba phần tư bác sĩ khuyên dùng
sản phẩm này”?
Câu này thật sự có nghĩa gì?
Chẳng hạn, nếu họ nói rằng
họ đã khảo sát 1.000.000 bác sĩ
và 750.000 người
tức ba phần tư trong số đó
đều đồng ý rằng sản phẩm này
là tốt và đáng tin.
Nếu vậy thì đó là
một con số đáng chú ý.
Nhưng điều đó cũng có thể có nghĩa
là họ nói chuyện với tám bác sĩ
và sáu người trong số đó đồng ý rằng
sản phẩm ấy là tốt và hiệu quả.
Hai trường hợp này có giống nhau không?
Rõ ràng là không.
Vậy, hãy đảm bảo là anh chị
thật sự hiểu những gì mình đang đọc.
Chúng ta cũng cần xem
họ là bác sĩ gì?
Trên thực tế là có rất nhiều bác sĩ
thuộc chuyên ngành khác nhau,
thậm chí là bác sĩ thú y.
Hãy cẩn thận.
Người ta có thể trình bày
thông tin theo cách
nghe có vẻ là chính xác
và đáng tin cậy.
Hãy đảm bảo là anh chị
có đầy đủ dữ liệu.
Hãy cùng xem nguyên tắc thứ ba.
Đó là Châm ngôn 28:26.
Châm ngôn 28:26
nói như sau:
“Người nào tin cậy lòng mình
là ngu muội”.
Đó là những lời
rất thẳng thắn, phải không?
Nhưng đó là điều mà Kinh Thánh nói.
Một bài trên trang web
của chúng ta nói như sau:
“Chúng ta thường có khuynh hướng
tin vào điều mà mình muốn tin”.
Thế nên, chúng ta cần phải
tự hỏi câu hỏi sau:
“Mình có tin vào thông tin này
chỉ vì đó là điều mà
mình muốn tin không?”.
Đây là nguyên tắc cuối cùng.
Nơi Xuất Ai Cập 23:1,
câu này nói:
“Ngươi không được tung tin thất thiệt”.
Đây là một lời khuyên
rất mạnh mẽ và rõ ràng.
Điểm chính là gì?
Mỗi chúng ta đều có
một trách nhiệm hệ trọng
là không được chia sẻ thông tin,
trừ khi chúng ta biết chắc
thông tin đó là đúng.
Vậy, nếu anh chị không biết
thông tin ấy là đúng hay sai
thì đừng gửi nó cho người khác,
mà hãy xóa đi.
Sáng nay chúng ta đã học được gì?
Lời Đức Chúa Trời thật sự
là nguồn của sự thật.
Đó là tiêu chuẩn để xác định
điều đúng và điều sai.
Đúng là Kinh Thánh không nói về
mọi khía cạnh trong đời sống,
nhưng sách này đưa ra
những nguyên tắc
giúp chúng ta biết phân biệt
đâu là thông tin đúng
và đâu là thông tin sai.
Đức Giê-hô-va thật sự muốn
chúng ta nhận được lợi ích,
thế nên, ngài giúp chúng ta
bác bỏ những thông tin sai lệch
và bám lấy điều đúng.